Mengapakah keputusan pensterilan berbeza walaupun pada suhu yang sama iaitu 121°C? — Dalam industri pemprosesan makanan, banyak syarikat mempunyai salah tanggapan umum mengenai pensterilan suhu tinggi:
“Jika sesuatu produk disterilkan pada suhu 121°C, ia mestilah selamat.” Walau bagaimanapun, dalam pengeluaran sebenar, situasi berikut kerap timbul: walaupun disterilkan pada suhu yang sama iaitu 121°C, sesetengah produk mempunyai jangka hayat lebih daripada 12 bulan, manakala yang lain mengalami masalah seperti bengkak beg, tengik atau pencemaran mikrob dalam masa beberapa minggu.
Mengapa ini berlaku? Jawapannya bukan sahaja terletak pada suhu, tetapi juga pada parameter penting dalam pensterilan makanan: nilai F₀.
Mengapakah keputusan pensterilan berbeza walaupun pada suhu 121°C yang sama?
Suhu hanyalah salah satu faktor antara keadaan pensterilan. Bagi mikroorganisma, apa yang benar-benar menentukan tahap kemusnahannya ialah:
kesan gabungan suhu dan masa.
| Produk A | 121°C selama 10 minit |
| Produk B | 121°C selama 30 minit |
Walaupun kedua-dua produk mencapai suhu maksimum yang sama, kesan pensterilan yang terhasil adalah sama sekali berbeza.
Sebabnya ialah Produk B mencapai tahap kematian terma yang lebih tinggi, yang mampu membunuh lebih banyak mikroorganisma tahan haba. Oleh itu, dalam industri makanan, keberkesanan pensterilan tidak boleh dinilai hanya berdasarkan suhu, tetapi sebaliknya berdasarkan nilai F₀.
Apakah nilai F₀?
Nilai F₀ (Nilai Pensterilan) ialah penunjuk keamatan pensterilan terma yang diiktiraf di peringkat antarabangsa.
Ia ditakrifkan sebagai masa (dalam minit) yang diperlukan untuk mencapai kesan pensterilan yang setara ke atas mikroorganisma pada suhu 121.1°C.
Semakin tinggi nilai F₀, semakin tinggi keamatan pensterilan.
| F_0=3 | menunjukkan kesan yang setara dengan pensterilan berterusan pada suhu 121.1°C selama 3 minit. |
| F_0=8 | menunjukkan kesan yang setara dengan pensterilan berterusan pada suhu 121.1°C selama 8 minit. |
Masa siaran: 8 Jun-2026